De terugkeer van Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III

00:06:06 874 Stedelijk Museum Amsterdam
Na lange tijd was tijdens de overzichtstentoonstelling Barnett Newman het beroemde werk 'Who's afraid of Red Yellow and Blue III' te zien. Bart Rutten, hoofd collecties van het Stedelijk, vertelt meer over de oorsprong en achtergrond van het werk.

Barnett Newman (1905-1970) is één van de toonaangevende kunstenaars van de colorfield painting, een stroming binnen het Amerikaanse abstract- expressionisme. 

In twee zalen toont het Stedelijk uit eigen collectie onder meer de monumentale doeken Cathedra (1951), The Gate (1954), Right Here (1954) en Who's Afraid of Red Yellow and Blue III (1967-1968). Ook is Newmans etsenserie Notes te zien. 

Over Barnett Newman

Barnett Newman werd in New York geboren als zoon van een Poolse emigrant. Aanvankelijk schilderend in een surrealistische stijl, kwam hij in de loop van de jaren 40 tot monochrome vlakken. Met de ontdekking van de zip, een verticale lijn die het kleurvlak doorsnijdt, was zijn karakteristieke stijl geboren. Net als andere colorfield painters, onder wie Mark Rothko, streefde Newman naar een metafysische kunst; een reactie op onder meer de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Maar hoewel voorstellingsloos is deze kunst beslist niet inhoudsloos. In 1943 publiceerden Newman, Rothko en Adolph Gottlieb een pleidooi voor een universele abstracte schilderkunst, die echter nooit zonder onderwerp mocht zijn: 

"There is no such thing as a good painting about nothing."

Newman's joodse achtergrond gaf mede richting aan die inhoud, waarnaar hij vaak verwijst via zijn schilderijtitels. Deze kunnen betrekking hebben op de Bijbel of de joodse mystiek, maar ook bijvoorbeeld op de Griekse mythologie. In alle gevallen stelt Newman de verhouding van de mens tot het hogere aan de orde. Hij adviseerde bezoekers letterlijk om zijn werk vooral van dichtbij te bekijken; een overweldigende fysieke en emotionele ervaring die hen bewust moest maken van zichzelf en hun plek in het universum. 

Op initiatief van toenmalig directeur Edy de Wilde begon het Stedelijk werk van Barnett Newman te verzamelen. Na lang onderhan- delen kocht De Wilde in 1967 The Gate (1954). Twee jaar later verwierf hij wat nu een van Newmans beroemdste doeken is: Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III (1967-1968). Na de dood van de kunstenaar volgde de aankoop van Cathedra (1951) en ontving het museum Right Here als schenking van Newmans weduwe Annalee. 

In de kunstwereld van zijn tijd stond Newman in de schaduw van meer kleurrijke abstract- expressionisten zoals Jackson Pollock en Willem de Kooning. Invloedrijke critici schreven echter enthousiast over zijn werk, en hij was een belangrijke inspiratie voor andere kunstenaars, onder wie Ellsworth Kelly en Richard Serra. Aan het eind van zijn leven steeg Newmans aanzien en tegenwoordig geldt hij als een van de belangrijkste schilders uit de tweede helft van de 20ste eeuw.

Barnett Newman is te zien van 24 april - 20 juli 2014 in Stedelijk Museum Amsterdam.

Video credits

Met Dank aan: Bart Rutten

Interview: Rixt Hulshoff Pol

Director & Editor: Geert van de Wetering

Camera: Mark Lindenberg

Geluid: Steven van Dijk

Grading: Maurik de Ridder

Vertaling: Invision

Productie: Submarine

Muziek: Pensacola Twilight, City in the Cloud, by Lee Rosevere

Koop tickets

1 series

  • 100 jaar De Stijl

    Nederland staat heel 2017 in het teken van 100 jaar De Stijl. Een indrukwekkende kunstenaarsbeweging die ook nu nog zijn sporen nalaat. Van Theo van Doesburg tot Jean Arp en van Chris Beekman tot Putgootink: deze video's werden speciaal voor dit jubileum gemaakt.