Lily van der Stokker en de schoonheid van 'lelijke kunst'

Wat de een lelijk vindt, vindt de ander juist mooi. Gelukkig maar dat niet iedereen dezelfde smaak heeft, anders zou het maar een saaie bedoening worden. Toch zijn er sommige dingen die de meeste mensen wél mooi vinden. Vaak is dat het geval bij kunst.

Toen Lily van der Stokker op de kunstacademie zat, werd van de kunststudenten verwacht dat ze allemaal op ongeveer dezelfde manier werkten. Het moest minimalistisch of abstract zijn. Dat wilde Lily van der Stokker niet. Zij wilde het liefst roze schilderijen maken met veel versiersels en krullen. Maar dat was niet de bedoeling. Kleuren als paars en roze werden lelijk gevonden en krulligere versiersels konden écht niet. Het werd niet als kunst gezien.

Van dat opgelegde schoonheidsideaal werd Lily van der Stokker opstandig en ze maakte expres roze-paarse krultekeningen. Ze vond het interessant te onderzoeken waarom er in de kunstwereld zo negatief tegenaan werd gekeken. Daarom deed ze er nog een schepje bovenop. Ze ging het extra benadrukken. Vanaf dat moment maakt ze, zoals ze het zelf noemt, 'lelijke kunst'.

In haar kunstwerken gebruikt Lily van der Stokker felle zuurstokkleuren en vaak tekent ze wolken, hartjes of bloemen. Het is decoratief en een beetje meisjesachtig. Ook schrijft ze er woorden of zinnen bij. Zoals: 'leuk'‚ 'alles komt goed' of 'het spijt me zo'. Omdat ze voor een deel van het jaar in New York woont en werkt, gebruikt ze ook wel Engelse woorden en zinnen, zoals; 'ugly' of 'a nice new wintercoat'. De woorden gaan over haar dagelijks leven. Dat wat ze meemaakt. Geen speciale dingen, maar dingen waar iedereen zich in kan herkennen. Ze wil geen kunst maken die alleen maar lelijk is, maar ook vrolijk, vriendelijk en lief.

De kunst die Lily van der Stokker maakt, bestaat uit tekeningen, muurschilderingen en installaties. Vaak maakt ze tekeningen onderweg in de trein, of 's nachts als ze niet kan slapen. Ze heeft altijd een notitieblokje bij de hand. Het is niet gemakkelijk om een 'lelijke' tekening te maken. Soms weet ze zelf ook niet goed wat mooi en lelijk is. Het gebeurt weleens dat ze een mislukte tekening weer uit de prullenbak vist, om die alsnog te gebruiken. Ze omcirkelt dan de meest mislukte stukjes en tekent die na. Vandaaruit werkt ze verder. De tekeningen vergroot ze uit en legt ze onder een ander blad om over te trekken en in te kleuren. Dat wordt dan het uitgangspunt voor het ontwerp van een muurschildering.

De muurschilderingen die ze naar aanleiding van de tekeningen maakt zijn meestal groot. Ze combineert ze met objecten en zitmeubels, waardoor het installaties worden. Zo maakte ze voor de tentoonstelling 'Door Schildersogen II', een kunstwerk met de titel 'Delicious Plus'. Het is een kleurrijke muurschildering met een vrolijk bankje ervoor en wat bloemetjes op de vloer.

Verleden jaar deed Lily van der Stokker iets nieuws. In plaats van een muurschildering of installatie, maakte ze een gigantische gebloemde theepot, die op het dak van het winkelcentrum Hoog Catharijne in Utrecht werd geplaatst. Ze gaf het kunstwerk de titel 'Celestial Teapot'. Het was haar bedoeling om de sombere uitstraling van het winkelcentrum wat op te vrolijken en een theepot doet haar aan gezelligheid denken.

De enorme theepot werd met een boot naar Utrecht vervoerd en vervolgens op een vrachtauto geladen om naar het winkelcentrum te worden overgebracht. Het was nog een heel gedoe om hem op zijn plek te krijgen, want hij is bijna zeven meter hoog. Met een hijskraan werd het gevaarte omhoog getakeld en verplaatst. Hoe dat allemaal ging, kun je hier zien.

 Sommige mensen zijn gechoqueerd door het werk dat Lily van der Stokker maakt. Ze vinden dat het helemaal niets voorstelt. Maar dat is nu precies wat ze wil. Haar kunst is dat wat je ziet en ze doet niet alsof het eigenlijk iets anders betekent.

De 'lelijke' kunst die Lily van der Stokker de afgelopen jaren maakte, is in veel grote musea in Europa en de Verenigde Staten te zien geweest. Ze is internationaal een van de meest succesvolle kunstenaars van Nederland. Misschien is haar kunst wel zo lelijk dat het weer een bepaalde schoonheid heeft. Bekijk hieronder de uitzending 'Kunstuur in de Klas: Schoonheid - Tussen kunst en kitsch' met onder meer Lily van der Stokker, Wim T. Schippers en Ted Noten.

1 video's