BIJ HET EINDEXAMENTHEMA HAVO 2017; MAATWERK

Blog van Anja Marbus bij de aflevering: opdrachtgevers en verzamelaars uit de serie Crash Course Kunst. Korte video's bij de eindexamens van 2017.

Han Nefkens; verzamelaar en gever

Als je kunstenaar of ontwerper bent, is het belangrijk dat je genoeg ruimte, tijd en geld hebt om te experimenteren en je ideeën te ontwikkelen. Dat is niet altijd gemakkelijk, want ook al ben je kunstenaar, er moet tóch brood op de plank.

Vroeger waren er hiervoor beurzen en kunstsubsidies, maar daar wordt de laatste jaren nogal op beknibbeld. Er wordt door overheid weliswaar geld uitgetrokken voor kunst, maar dat is voor kunstwerken of cultuuruitingen, waarbij het bedrijfsleven ook een financieel graantje kan meepikken. Of er wordt subsidie gegeven aan projecten die zo algemeen zijn, dat ze geschikt zijn voor een groot publiek.

Gelukkig zijn er mensen die niet-doorsnee-kunst heel belangrijk vinden en daarbij ook geld genoeg hebben om kunstenaars, culturele initiatieven en musea te steunen. Iemand die dat met veel enthousiasme en betrokkenheid doet, is Han Nefkens.

De liefde voor kunst ontstond al heel vroeg bij Han Nefkens. Als klein jongetje van negen, ging hij liever naar het museum, dan met vriendjes buiten spelen. Er was één schilderij waar hij maar niet op uitgekeken raakte, en dat was een schilderij van Kees van Dongen. Het stelde een jonge vrouw voor die met grote ogen wat in de verte staart. Han Nefkens fantaseerde dat ze een Spaanse danseres was. Hij vond het schilderij zó mooi, dat hij er van zijn zakgeld een ansichtkaart van kocht en die op de muur van zijn slaapkamer plakte, zodat hij er steeds naar kon kijken.

Han Nefkens is schatrijk, maar heeft voor zichzelf niet heel veel nodig. Met zijn geld steunt hij liever kunstenaars. Hij verzamelt kunst en geeft geld aan kunstprojecten. Zo iemand noem je een mecenas. Zelf vindt hij dat een beetje ouderwets klinken en hij noemt zichzelf liever een kunstactivist. Dat is een term die ook beter bij hem past, want hij is een maatschappelijk en sociaal betrokken man, die veel voor de kunstwereld betekent. Hij wil zijn mooie kunstbezit vooral met anderen delen en vindt het belangrijk mensen met elkaar te verbinden.

Hoewel een groot kunstliefhebber en verzamelaar, begreep Han Nefkens aanvankelijk niet zoveel van moderne kunst. Toen hij in 1999 een video van de Zwitserse Pipilotti Rist had gezien, veranderde er iets. De video had de titel ‘Remake of a Weekend’. De beelden uit het werk prikkelden zijn nieuwsgierigheid en hij ging zich erin verdiepen. Niet alleen in het werk van Pipilotti Rist, maar ook in andere hedendaagse kunstuitingen. Hij begon het steeds beter te begrijpen en het uiteindelijk zó leuk te vinden dat hij besloot zijn kunstverzameling met hedendaags werk uit te breiden.

Na een ontmoeting met Sjarel Ex, die toen directeur was van het Centraal Museum in Utrecht, kwam hij op het idee zijn geld beschikbaar te stellen voor kunstwerken die het museum zelf niet kon betalen. Hij wilde dat een groter publiek van hedendaagse kunst zou kunnen genieten. Ze bezochten samen kunstbeurzen en Han Nefkens kocht kunstwerken die ze beiden mooi en interessant vonden. De gedachte was dat hij de kunstwerken aan het museum in bruikleen gaf en dat ze na zijn overlijden in bezit zouden komen. Er werd werk aangekocht van Pipilotti Rist, met wie het allemaal begon, maar ook van onder andere Bill Viola, Tony Oursler, Sam Taylor-Wood en Diana Thater.

Hij geeft ook kunstwerken in bruikleen aan veel andere musea, zoals museum De Pont en Huis Marseille. En ook steunt hij musea in Frankrijk, Duitsland en Spanje. Toen Sjarel Ex later directeur van museum Boijmans van Beuningen werd, richtte Han Nefkens het fonds ‘H+F mecenaat’ op en gaf hij het museum vijf jaar 200.000 euro per jaar om kunstaankopen te kunnen doen.

In 2006 richtte hij een nieuwe stichting op; ‘Arts Aids’. Hiermee geeft hij financiële steun aan kunstenaars die werk willen maken over het thema aids en het taboe dat daaromheen hangt. Met deze kunst worden tentoonstellingen ingericht, zodat veel mensen het kunnen zien. Verder schenkt hij geld aan aidspatiënten in Thailand en steunt hij wetenschappelijk onderzoek in Spanje, waar Han Nefkens al bijna twintig jaar woont. Han Nefkens is zelf seropositief en een broer van hem overleed aan het hiv-virus. Hierover schreef hij een boek met de titel ‘Bloedverwanten’. Hij schreef nog twee andere boeken, die eveneens op zijn eigen leven zijn gebaseerd.

Een paar jaar later richtte hij de ‘Han Nefkens Foundation’ op, waarmee hij vooral veel niet-Westerse kunstenaars steunt en met elkaar in contact brengt. Hier vertelt hij daar iets over. In de landen waar deze kunstenaars vandaan komen, zoals Iran, Afghanistan, Zuid-Amerika en Thailand, krijgen ze geen financiële ondersteuning. Door het geld dat hij ter beschikking stelt, zijn ze in staat hun werk ook in westerse musea te laten zien.

Behalve voor beeldende kunst heeft Han Nefkens ook belangstelling voor experimentele modeontwerpen, waarvan je niet precies kan zeggen of het nu mode of kunst is. Hiervoor richtte hij alweer een nieuw fonds op; ‘Fashion on the Edge’. Vanuit dit fonds wordt een tweejaarlijkse prijs uitgereikt aan veelbelovende modeontwerpers uit niet-Westerse landen, maar hij koopt ook zelf werk van ontwerpers aan. Daarvoor werkt hij nauw samen met Museum Boijmans Beuningen. De ontwerpers werken hierbij in opdracht, maar krijgen verder de vrije hand om te experimenteren en iets te maken dat binnen het idee van ‘Fashion on the Edge’ past. Als dát geen maatwerk is.

Wil je meer weten over Han Nefkens? Kijk dan naar deze video.

0 video's