Kunstuur in de klas: Engagement - Emancipatie

00:08:15 817
Presentator Lucas De Man gaat aan de hand van verschillende kunstwerken in op het eindexamenthema 'Engagement'. Hoe staat het eigenlijk met de emancipatie in de kunsten?


De kunstwereld is lange tijd een mannenwereld geweest. De meeste kunstenaars die we kennen, zijn mannen. In de kunstgeschiedenis zien we dat vrouwen wel mochten schilderen, maar vooral als leuk tijdverdrijf. Door deze maatschappelijke ideologie werden vrouwelijke kunstenaars vaak na hun dood vergeten. Dat was ook het geval met Clara Peeters. Peeters werkte in dezelfde periode als Frans Hals, de 17e eeuw, maar werd nooit zo bekend als haar mannelijke collega. Minister van Cultuur Jet Bussemakers legt uit hoe dat komt.

Vrouwen die het toch maakten in de kunst werden vaak als krachtig gezien. Een goed voorbeeld van zo'n type vrouw is Charley Toorop. Rik Fernhout, haar kleinzoon, vertelt over een portret van Toorop. In de jaren 1980 vochten vrouwen voor gelijke kansen. Binnen deze context ontstond de vrouwenbeweging Gorilla Girls: een groep vrouwen die in opstand kwamen tegen de positie van vrouwen in de kunstwereld. Kunstkenner Bart Rutten geeft in het Stedelijk Museum uitleg bij een werk van Louise Lawler: een geëmancipeerde vrouwelijke kunstenaar. 

Charlotte Schleiffert is een hedendaagse kunstenares die de klassieke traditie van de mannelijke kunstenaar in vraag stelt. Kunsthistoricus Hans den Hartog Jager geeft uitleg. Net als Lawler en Schleiffert gaat ook Pippilotti Rist in tegen het ideaalbeeld van de vrouw dat opgelegd wordt door de man. Rist maakt video's met naakte vrouwenfiguren in dromerige landschappen. Ze vertelt ons waarom ze dit doet.

Naast de beeldende kunst houdt ook de mode ons een ideaalbeeld voor. Mode bepaalt welke maten de ideale mens heeft. Hedendaagse modeontwerpers gaan vaak in tegen deze kortzichtige en onrealistische ideaalbeelden. Met hun creaties leveren zij commentaar of bieden zij speelse creatieve oplossingen aan. Modekenner José Teunissen en modeontwerper Antoine Peters lichten hun mening hierover toe.

Download hieronder het lesmateriaal bij deze video voor kijktips en verdiepingsvragen voor in de les. 

Meer verdieping? Lees ook de blogs van onze expert cultuuronderwijs Anja Marbus bij de eindexamenthema's.

Download lesmateriaal

Video credits

  • Presentatie: Lucas De Man
  • Met dank aan: alle ARTtube-musea, Karen de Moor, Rinske Hordijk, Jan van Holsteyn, Martijn Tervoort, Paolo Kisner en Katja Harterink.

Kunstuur in de klas is een samenwerking tussen NTR Schooltv, ARTtube en AVRO's Kunstuur.

1 series

  • Kunstuur in de klas

    Kunstuur in de klas is hét programma over kunst voor het voortgezet onderwijs. Presentator Lucas De Man vertelt over de hoogtepunten uit de beeldende kunsten, design, mode, fotografie en architectuur bij de eindexamenthema's kunstvakken van VMBO, HAVO en VWO.