De valse Vermeers van Van Meegeren
Spring naar fragment...
Duur: 12:37-
Hendrik Luitwieler
02:09
De achterste man op deze foto, gezeten naast voormalig directeur van het Boijmans van Beuningen Dirk Hannema, is de restaurator Hendrik Luitwieler. In 1909 werd hij aangesteld als restaurator om samen met C.F.L. de Wild en H. Heijdenrijk te werken aan een omvangrijk restauratieprogramma. Vanaf toen was Luitwieler de vaste restaurator van museum Boymans en heeft hij voor het museum vele werken waaronder De Marskramer van Jeroen Bosch en De Emmaüsgangers gerestaureerd.
-
Abraham Bredius
02:52
De Haagse kunstexpert en oud-directeur van het Mauritshuis Abraham Bredius speelde een grote rol in de ontdekking van De Emmaüsgangers. Naast een Rembrandt-kenner gold Bredius na het ontdekken van een tweetal Vermeers ook als een autoriteit op het gebied van deze zeventiende-eeuwse kunstenaar. In 1889 had Bredius op een veiling het schilderij Allegorie op het geloof, dat aan Eglon van der Neer was toegeschreven, als een Vermeer ontdekt. Dit schilderij is thans in het Metropolitan Museum of Art. Han van Meegeren liet zijn tussenpersoon De Emmaüsgangers aan Bredius tonen ter keuring. Met het certificaat van echtheid op zak kon de ‘Vermeer’ naar de kunsthandel worden gebracht. Bredius publiceerde zijn ontdekking in het gerenommeerde kunsttijdschrift The Burlington Magazine en betitelde het als hét meesterwerk van Johannes Vermeer.
-
James Rorimer
05:01
Een van de soldaten op de foto is geïdentificeerd als James Rorimer (1905-1966). Rorimer was vanaf 1934 conservator Middeleeuwse kunst van het Metropolitan Museum of Art en heeft samen met de toenmalige conservator Joseph Breck aan de wieg gestaan van de dependance van het museum, The Cloisters. Hij schopte het in 1955 zelfs tot directeur van het New Yorkse museum en zou dat tot zijn overlijden blijven. Zijn carrière in het museum werd verstoord door de Tweede Wereld oorlog. Hij schreef zich in bij de infanterie, en werd hoofd van een organisatie wiens doel het was om de kunst die door de Nazi’s was gestolen te confisqueren. Rorimer was onder andere persoonlijk verantwoordelijk voor de inbeslagname van de kunstcollectie van Göring, Goebbels en Alfred Rosenberg.
-
Frederik Schmidt-Degener
09:15
Frederik Schmidt-Degener (1881 – 1941) was vanaf 1908 directeur van het museum Boymans in Rotterdam. In 1921 werd hij als directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam aangesteld. Net als zijn opvolger in Rotterdam, Dirk Hannema, streefde Schmidt-Degener esthetische, belangrijke kunstaankopen na. Zo heeft hij enkele schilderijen van Rembrandt voor het Rijksmuseum aangekocht. Terwijl Hannema de financiering voor het schilderij De Emmausgangers probeerde rond te krijgen, heeft Schmidt-Degener nog getracht het kunstwerk voor het Rijksmuseum te verwerven. Hij bood Hannema zelfs één van zijn Vermeers aan, waarschijnlijk De liefdesbrief, als het Rijksmuseum De Emmaüsgangers mocht kopen. De ruil ging niet door want dankzij een genereuze gift van onder andere de belangrijke havenbaron Willem van der Vorm kreeg Hannema de financiering rond.
In 1937 kocht de directeur van museum Boymans, het latere museum Boijmans Van Beuningen, Dirk Hannema een nieuw ontdekt werk van de zeventiende-eeuwse meester Johannes Vermeer (1632-1675).
Het schilderij getiteld De Emmaüsgangers werd door heel kunsthistorisch Nederland bejubeld. De ontdekker van het schilderij, de gerenommeerde kunsthistoricus Abraham Bredius, noemde het schilderij zelfs hét meesterwerk van Vermeer. Na de oorlog bleek dat de vervaardiger van De Emmaüsgangers niet Johannes Vermeer, maar Han van Meegeren (1889-1947) was. Deze twintigste-eeuwse kunstschilder werd gearresteerd op verdenking van collaboratie, omdat hij een kunstwerk aan de Duitse rijksminister Göring had verkocht. Om aan deze straf te ontkomen bekende Van Meegeren dat hij het bewuste schilderij, Christus en de overspelige vrouw, en enkele andere ‘Vermeers’, waaronder de beroemde Emmaüsgangers, had vervalst. Han van Meegeren wist het tijdens zijn rechtszaak zo te spelen dat hij niet als oplichter de boeken inging, maar als miskende kunstenaar die de elitaire ‘kunstkenners’ van Nederland had misleid.
De tentoonstelling over dit onderwerp is 12 mei – 22 augustus 2010 in Museum Boijmans Van Beuningen te zien.
Credits
Camera en editing: BoogieMen

