/
Terug naar overzicht

Een nieuwe bron van inspiratie? Tentoonstelling 'Schoonheid in de Wetenschap'

Door: Museum Boijmans Van Beuningen

Spring naar fragment...

Duur: 04:59
  • Prof. dr. Hans Galjaard 00:06

    Prof. dr. Hans Galjaard is emeritus hoogleraar humane genetica aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij is een arts en onderzoeker die ook bij het grote publiek bekend is door zijn veelvuldige televisieoptredens. Hij vertolkte op toegankelijke wijze wetenschappelijke kennis in programma’s als ‘Willen wij weten’ (NCRV, 1981) en met Paul Witteman in ‘Alle mensen zijn ongelijk’ (VARA, 1994). In begrijpelijke en onderhoudende taal maakte hij het grote publiek duidelijk wat wetenschappers in hun laboratoria doen. Hans Galjaard ontving talrijke onderscheidingen en vervult diverse advies- en bestuursfuncties.

  • dr. Jan Dijksterhuis & schimmels 00:39

    dr. Jan Dijksterhuis is werkzaam voor het Utrechtse Centraal Bureau voor Schimmelcultures (CBS) van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Het CBS besteed veel aandacht aan de preventie van het bederf van gewassen en voedsel en de aantasting van materialen. Voor wetenschappelijk onderzoek en de zoektocht naar nieuwe antibiotica wordt internationaal steeds vaker een beroep gedaan op de celbank en de database van het CBS, met ruim 700.000 schimmelsoorten. Het rijk van de schimmels, met 1,5 miljoen soorten, staat tussen dat van planten en dieren in. Doordat ze sporen vormen, kunnen schimmels extreme temperaturen en andere barre omstandigheden overleven. In de natuur zijn ze de belangrijkste opruimers van hout en bladeren, waardoor ze voedingsstoffen in de kringloop terugbrengen. Tegenwoordig spelen schimmels een toenemende rol bij industriële processen: van voedselbereiding tot fabricage van wasmiddelen en plastics.

  • dr. Raimond Ravelli & de zebravis 00:49

    dr. Raimond Ravelli is assistent professor en werkzaam voor de afdeling Moleculaire Celbiologie van het Leids Universitair Medisch Centrum. Zijn specialisatie bevindt zich onder andere op het gebied van elektronenmicroscopie en macromoleculaire structuur analyse. De zebravis (3 tot 5 cm) wordt vaak gebruikt als model voor genetische en celbiologische processen in menselijke cellen. De afdeling Moleculaire Celbiologie van het Leids Universitair Medisch Centrum heeft een opstelling ontwikkeld waarmee, met een soort ‘Google Earth’ systeem, via een computer kan worden ingezoomd op elk onderdeel van een zebravis. Aan de hand van de integratie van circa tienduizend elektronenmicroscopische foto’s kunnen steeds kleinere onderdelen van organen, weefsels en cellen zichtbaar worden gemaakt.

  • Prof. dr. Vincent Icke & het heelal 00:59

    Vincent Icke is hoogleraar theoretische astrofysica aan de Universiteit Leiden en bijzonder hoogleraar kosmologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde theoretische natuurkunde en sterrenkunde te Utrecht en promoveerde in 1972 te Leiden op het ontstaan van sterrenstelsels en grote-schaal structuur in het heelal. Hij deed postdoctoraal onderzoek in Sussex, Cambridge en bij het California Institute of Technology. Hij was columnist voor NRC Handelsblad en schrijft voor diverse tijdschriften. Vincent Icke is tevens beeldend kunstenaar. Ons sterrenstelsel, de Melkweg, is het grote wiel waar de zon en haar planeten, met alle andere sterren en hun planeten, reizen om het galactisch centrum. Er zijn alleen al in ons stelstel tweehonderd miljard sterren en voor onze gevoeligste telescopen zijn er in het heelal twintig sterrenstelsels per wereldburger zichtbaar. Astronomen gebruiken een verscheidenheid aan instrumenten. Zij zien nu tot aan de horizon van de ruimte-tijd; ze overzien veertien miljard jaren aan ontwikkeling.

  • dr. Anton Koning 01:14

    dr. Anton Koning is actief binnen de afdeling Bioinformatica van het Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam. Het Erasmus MC Bioinformatica Centrum past de nieuwste ICT oplossingen toe bij het leggen van de verbindingen tussen innovatieve technologie en verschillende biomedische informatiebronnen. Onderzoekers worden vandaag de dag geconfronteerd met enorme hoeveelheden gegevens die bekeken en begrepen moeten worden. Het Bioinformatica Centrum helpt de verwerking, visualisatie en interpretatie van die gegevens mogelijk te maken.

  • Esthetica 02:33

    Schoonheid is een subjectief ervaring van iets aangenaams. Schoonheid vormt ook een thema in de esthetica, een onderdeel van de filosofie die onderzoekt wat als mooi of lelijk wordt ervaren. Grote filosofen als Plato, Aristoteles en Kant hebben zich gebogen over het idee van schoonheid. Ook de kunst bevat een rijke traditie en vele kunsttheorieën over de vraag hoe schoonheid in de kunst bereikt kan worden.

In een museum zijn kunstwerken te zien. Ze kunnen verbazen of ontroeren en roepen bij de toeschouwer emotie en vaak een gevoel van schoonheid op. Wetenschap is een zoektocht, aan de hand van verifieerbare feiten, naar nieuwe kennis van de werkelijkheid. Maar bestaan er in de natuurwetenschappen ook beelden van grote schoonheid?

Voor de tentoonstelling ‘Schoonheid in de Wetenschap’ (12 februari t/m 5 juni 2011) zijn achthonderd beelden en korte films geselecteerd. Prachtige beelden van (sub)atomaire deeltjes, het effect van geluid op materie, kristallen van kleine en grote moleculen, veelkleurige slijpsels van gesteenten, eencelligen, planten en schimmels. Met moderne technologie werden in hogere organismen de geboorte van een stamcel, de cel- en chromosoomdeling en celdood zichtbaar gemaakt. Tenslotte zijn er ontroerende beelden van de menselijke foetale ontwikkeling en overweldigende opnamen van het heelal geselecteerd.

Een aantal onderzoekers, die door prof. dr. Hans Galjaard zijn uitgenodigd in de totstandkoming van de tentoonstelling, praten hier over hun vakgebied en over schoonheid in de wetenschap. Vormen de getoonde beelden, voor zowel de kunst als voor de wetenschap, ook een nieuwe bron van inspiratie?

Credits

Regie, productie en camera: Voor de Buis