/
Terug naar overzicht

Boijmans TV 2013 aflevering 8. Droom en realiteit

Door: Museum Boijmans Van Beuningen

Spring naar fragment...

Duur: 16:06
  • Erik van Lieshout 00:45

    Erik van Lieshout (Deurne, 1968) is opgeleid als schilder aan de kunstacademie in Den Bosch en Ateliers ‘63. Behalve tekeningen en schilderijen maakt hij ook videoinstallaties en films. Zijn stijl is direct en zijn onderwerpen komen van de straat, met aanvankelijk veel seks en muziek.

    Van Lieshout is geïnteresseerd in de menselijke psyche, vaak in relatie tot geschiedenis en politiek. Op een onderbreking van anderhalf jaar na, toen hij zich in Keulen had gevestigd, woont en werkt Van Lieshout in en met de stad Rotterdam. In 2003 vertegenwoordigde Van Lieshout Nederland op de Biënnale van Venetië en in de zomer van 2013 zal zijn werk opnieuw in Venetië te zien zijn in het kader van de tentoonstelling ‘The Encyclopedic Palace’.

    Op 21 augustus 2011 was hij te gast in het bekende VPRO programma ‘Zomergasten’. Het gesprek met Jelle Brand-Corstius is een van de beste uit de serie.

    De grote tentoonstelling van Erik van Lieshout in Museum Boijmans Van Beuningen was getiteld: 'This can’t go on (Stay with me)' en duurde van 25 november 2006 tot 4 februari 2007.

  • TOET ! 01:30

    Sinds oktober 2008 werken Museum Boijmans Van Beuningen en het Chabot Museum samen om Rotterdamse schoolkinderen minimaal één keer tijdens hun schooltijd een museum te laten bezoeken. Dankzij de financiële steun van de Turing Foundation kunnen ze een gemeenschappelijke museumbus faciliteren die de kinderen van school haalt en weer terug brengt. Met dit nieuwe, gratis busvervoer wordt het museumbezoek voor tienduizenden Rotterdamse schoolkinderen laagdrempeliger en toegankelijker.

    De Turing Foundation is een Nederlands vermogensfonds, opgericht door Pieter Geelen uit de beursopbrengsten van TomTom NV, dat haar gelden in Nederland gebruikt om meer mensen te laten genieten van poëzie, klassieke muziek en musea.

  • Films 02:28

    Van Lieshout eerste film stamt uit 1999 en duurt 3 minuten. ‘EMMDM’ ofwel 'Erik En Maarten Making Deutsch Mark' is een korte clip met hiphop muziek waarin twee gangsters, eerst met dozen op het hoofd en daarna als fopnegers, compleet met schmink en pruik, rondscheuren in een afgeragde Mercedes en allerlei avonturen beleven. Zijn meest recente film is ‘Janus’ (51 min.) en gaat over een een man uit Rotterdam-Zuid die curiosa en antiek verzamelt. Hij filmt de familie, buren en stadgenoten van Janus en maakt zo een portret van deze bijzondere figuur, waarbij hij ook vragen stelt over de rol van de kunstenaar in de samenleving. Wat is kunst? Wat kan kunst zijn en in hoeverre kan de politiek (via geld/subsidies) invloed uitoefenen op de kunst? ’Janus’ ging januari 2013 in première op het Rotterdams Film Festival en won een Tiger Award.

    In het kader van De Verbeelding (een samenwerking tussen het Mondriaan Fonds en het Nederlands Film Fonds) zal Popov Film Erik van Lieshout's eerste speelfilm gaan produceren getiteld: ’Werk’.

  • Mariaschool 02:50

    De kleuters die Bregje hier rondleidt komen van de Mariaschool, een openbare basisschool aan het Taanderplein in Rotterdam waar speciale aandacht is voor kunst. De kinderen krijgen op school lessen van de cultuurcoach (Andrea Jacobs) over de collectie van het museum en komen enkele keren per semester naar het museum om de werken in het echt te kunnen bekijken. Museum Boijmans Van Beuningen heeft een sterke band met vele basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs in Rotterdam en omstreken en biedt een uitgebreid, actueel en op maat gesneden programma van rondleidingen en activiteiten voor scholieren en studenten.

    Bregje van Boijmans TV heeft duidelijk geen ervaring met het rondleiden van kinderen. Gelukkig hebben de kleuters een natuurlijk gevoel voor ‘vreemde dingen’ en laten zij zich de pret niet ontnemen!

  • Salvador Dalí en de surrealisten 03:29

    Museum Boijmans Van Beuningen heeft een prachtige collectie surrealisten, waarvoor de tentoonstelling over Salvador Dalí van 1970 de basis legde. De tentoonstelling werd gemaakt door de eerste conservator moderne kunst, mevrouw Hammacher-van den Brande (19 maart 1913), die als Belgisch kunsthistorica een net iets andere oriëntatie had dan haar collega’s in de andere Nederlandse musea. Voor de realisering van de Dalí tentoonstelling, kwam zij in contact met Edward James, een Engelsman die in de jaren dertig nauwe vriendschapsbanden had met de surrealisten en topwerken bezat van met name Dalí en Magritte. Hammacher leende schilderijen uit James’ collectie, die nog vrijwel compleet was, en kreeg vervolgens de kans om daar als eerste werk uit aan te kopen voor het museum.

  • Otorhinologische kop van Venus, 1964 (1970) 10:40

    Deze ‘Otorhinologische kop van Venus’ is een kopie die Museum Boijmans Van Beuningen in 1970 maakte voor de grote Dalí tentoonstelling. Het originele beeld stamt uit 1964 en was niet beschikbaar of is misschien zelfs verloren gegaan. Dit beeld is gemaakt onder auspiciën van Dalí ‘il divino’ zelf, maar terwijl de oorsponkelijke ‘Otorhinologische kop van Venus’ slechts een vierkant borstplaatje had (zoals de meeste borstbeelden van Romeinse keizers) heeft deze replica de borsten van de Venus van Milo er bijna helemaal bij gekregen.

    Dalí was geintrigeerd door Venus. Bij een ander beeld in de collectie maakte hij kleine laatjes met donzen knoppen in haar goddelijke lichaam. Voor de Wereldtentoonstelling in Amerika van 1939 maakte hij een heel pretpark getiteld ‘The Dream of Venus’

  • Erik van Lieshout in collectie Boijmans 11:43

    Werk van Erik van Lieshout in de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen:

    * Zonder titel (tekening masturberend meisje), 1998
    * Zonder titel (tekening hiphopper op de rug gezien), 1999
    * EMMDM (videoinstallatie), 1999
    * Zonder titel (tekening Lil Kim), 2000
    * High Society (tekening), 2000
    * ZT (DJ, olieverf op doek), 2000
    * Respect (installatie met tapijten en video), 2003; in bruikleen van Jan Grosveld, Valkenswaard
    * Fantasy Me (installatie met papieren tent en video), 2004
    * Der 4 Brüder Zweig der Rheinland (zeefdruk), 2008-09

  • Surrealisme en het onderbewuste 13:17

    Het ontstaan van het surrealisme kan direct worden gekoppeld aan de verspreiding van het ideeëngoed van de Oostenrijkse psychiater Sigmund Freund over het onderbewuste als een schatkamer van vergeten en verdrongen beelden en ideeën. De menselijke rede doet de schatkamer op slot en probeert zich van de sleutel te ontdoen, maar zodra de rede uitgeschakeld is (bijvoorbeeld in de slaap, onder hypnose of onder invloed van drugs) kan de deur naar het onderbewuste open gaan. Vanaf de surrealisten tot aan onze tijd is de ontsluiting van het onderbewuste een belangrijk streven geweest van vele kunstenaars van verschillende disciplines.

  • Double Steel Cage Piece 15:06

    De dubbele kooi waar de kleuters zo’n plezier mee hebben heet Double Steel Cage Piece en is een werk van de Amerikaanse kunstenaar Bruce Nauman uit 1974. In aflevering 7 van Boijmans TV 2013 leidt Bregje een groep herdershonden met hun baasjes naar hetzelfde werk. De honden hadden net als de kleuters geen problemen met het werk, maar de baasjes vonden de ervaring om zo opgesloten te zitten onprettig, om niet te zeggen: benauwend.

Kennis en ervaring gaan meestal hand in hand, alleen: niet bij kunst. Wie veel kennis over kunst heeft, wil immers nog wel eens verzuimen om het kunstwerk werkelijk te ervaren. En andersom is het bij een argeloze kijker soms meteen raak: met de ervaring komt het begrip in één keer binnen. De groep kleuters die in aflevering 8 van Boijmans TV 2013 door rondleidster Bregje worden meegenomen op een ontdekkingsreis door het museum, hebben haar geleerde woorden in elk geval niet nodig. Zij zijn blij (zóó blij) dat hun neus van voren zit en tonen dit door er onbewust naar te grijpen als ze zien dat Salvador Dalí er bij de godin Venus een potje van heeft gemaakt.

Ook Arie is blij, want hij ontdekt Erik van Lieshout in het gat van Cattelan en kan dus eindelijk vragen wat de kunstenaar allemaal aan het doen is sinds de grote tentoonstelling van 2006. Van Lieshout vertelt waar hij goed in is en geeft aan geen strenge kunstenaar te zijn maar een sociale; bovendien kan hij nog verder doorgroeien. De vraag is echter wel of hij ooit het formaat zal halen van het echtpaar dat steeds wegkruipt voor de enthousiaste kleuters en Van Lieshouts ‘Masturberend Meisje’ zo aarzelend en bedeesd bewondert.

Credits

Boijmans TV is een samenwerkingsproject van Museum Boijmans Van Beuningen, RTV Rijnmond en Ro Theater, ontwikkeld met steun van het VSBfonds en het Mediafonds. De serie is geproduceerd door het Rotterdamse productiebureau Popov Film.

Aan Boijmans TV werkten mee:

Sander Burger (eindregie) 
Kuba Szutkowski (producent) 
Dragan Bakema (creatief producent) 
Edgar Kapp (productieleider) 
Jetse Batelaan (regie van rondleidingen) 
Wilfried de Jong (concept en interviews) 
Els Hoek (research en redactie) 
En vele anderen.