/
Terug naar overzicht

Boijmans TV 2013 aflevering 3. Bewegend beeld

Door: Museum Boijmans Van Beuningen

Spring naar fragment...

Duur: 15:17
  • Levende standbeelden 00:46

    Levende standbeelden zijn niet meer weg te denken uit het straatbeeld van met name toeristensteden. Jaarlijks wordt er in Arnhem een internationaal festival georganiseerd, waarbij ook het wereldkampioenschap voor levende standbeelden plaatsvindt.

  • Maurizio Cattelan 02:47

    Maurizio Cattelan (Padua, 1960) is een van de meest ongrijpbare figuren in de hedendaagse kunst. Hij verschijnt rond 1990 min of meer uit het niets op het toneel, heeft vervolgens ruim twintig jaar een enorme impact met wat hij maakt (of juist niet maakt), om begin 2012 zijn carrière als beeldend kunstenaar officieel af te sluiten. Cattelan werkt niet in de beslotenheid van een atelier, maar speelt in op de vraag iets te bedenken voor een bepaalde situatie. Die vertaalt hij bij voorkeur naar een parallelle situatie in zijn eigen ervaring (vaak een jeugdherinnering) en dat verhaal transformeert hij dan weer tot een ingreep, actie of beeld dat voor iedereen herkenbaar is. Vaak lijkt de kunstwereld het mikpunt van zijn spot. In 1993 verkoopt hij zijn plaats op de Biënnale van Venetië bijvoorbeeld aan een reclamebureau dat er een verpakking voor een parfum presenteert. Hilarisch is de actie in het MOMA waarbij hij bezoekers laat verwelkomen door een Disney-achtige Picasso-figuur. Een Parijse galeriehouder die bekend staat als een Don Juan, moet van Cattelan gedurende zijn tentoonstelling de hele dag rondlopen in een roze konijnenpak.

  • Zang- en dansgroep 03:30

    Deze Surinaamse zang- en dangroep heet: Ashanti Krioro. De Ashanti zijn een machtige matriarchale stam aan de Westkust van Afrika. Tiijdens de periode van de slavenhandel zijn de Ashanti niet alleen beroemd vanwege hun goud en goudsmeedkunst, maar ook omdat ze serieus weerstand bieden aan het Europese imperialisme. Krioro betekent: Creools, een woord dat in Suriname wordt gebruikt om aan te geven dat iemand afstamt van de Afrikaanse slaven.

  • Boris van Berkum 04:00

    Boris van Berkum (Rotterdam, 1968) is een Rotterdamse beeldhouwer die zich zelf een ‘neo kunstenaar’ noemt. daarmee bedoelt hij dat hij kunststijlen en technieken uit verschillende tijden en culturen met elkaar vermengd tot een nieuw geheel. Van Berkum werkt graag werkt met zo’n traditioneel materiaal als klei en maakt daar uitbundige, vormrijke en soms zelfs barokke sculpturen mee. Daarnaast gebruikt hij brons en minder traditionele materialen als epoxy hars en suikerglazuur. Hij is opgeleid aan de Rotterdamse Willem de Kooning Academie en heeft daarna nog gestudeerd aan de Academie voor Schone kunsten in Praag (Tsjechië).

  • Abundantia 04:40

    Het schilderij ‘Abundantia’ van de Oostenrijkse kunstenaar en ontwerper Hans Makart (1840-1884) is een bruikleen uit de Ger Eenens collectie. Op het schilderij staat Abundantia, de Romeinse godin van de overvloed en de vruchtbaarheid, omringd door de gaven van de Aarde. Makart schilderde het enrome doek in 1870 voor de eetzaal van een stadspaleis aan de Weense Ring. Voor de tegenoverliggende wand maakte hij een Abundatia met de gaven van de zee. Om Makarts ‘Abundantia’ heen, heeft conservator Peter van der Coelen werken uit de collectie vanaf de 16de eeuw tot nu gegroepeerd, waarin hetzelfde thema centraal staat. De tentoonstelling is te zien in Museum Boijmans Van Beuningen t/m 1 april 2013.

  • Hans Makart 05:06

    Hans Makart was een echte societyschilder; men noemt hem wel de Andy Warhol van de 19de eeuw. Op de Academie zag men weinig in zijn historiserende en decoratieve talenten, maar de Weense burgerij vond het prachtig wat hij maakte en kocht niet alleen zijn schilderijen maar liet hele interieurs door hem ontwerpen en uitvoeren. Zijn atelier was een bezienswaardigheid en fungeerde als ontmoetingsplaats voor de oude adel en de nieuwe rijken. In 1879 organiseerde Makart ter ere van keizer Fans Jozef en zijn vrouw, een parade met praalwagens en in historische kostuums verklede burgers door de stad. Deze ‘Makart parade’ was zo’n succes, dat hij tot in de jaren 60 van de 20ste eeuw in Wenen is georganiseerd. Ondanks de vele activiteiten tijdens zijn korte leven, de sterrenstatus en het feit dat hij als leermeester van o.a. Gustav Klimt een hele nieuwe schilderschool in Oostenrijk stichtte, is Hans Makart in de 20ste eeuw als kunstenaar in vergetelheid geraakt.

  • Winti 06:20

    Winti is een Surinaamse godsdienst die is gebaseerd op de oorspronkelijke religie van de Afrikaanse slaven. Winti is ook de verzamelnaam van alle goden die met de slaven uit Afrika zijn meegereisd op de schepen naar Suriname. Bij winti zijn, behalve de goden, ook de voorouders van grote invloed op het leven van de gelovige. Een winti-pré is een rituele dansavond waarbij de dansers in trance kunennn raken en bezield door een god of door de geest van een voorouder. Het beeld van Mama Aisa dat in Museum Boijmans te zien is, maakt deel uit van een serie van 5 godenbeelden die Van Berkum in opdracht van winti-priesteres Marian Markelo heeft gemaakt.

  • Zonder Titel van Maurizio Cattelan 08:30

    Dit beeld van Maurizio Cattelan staat vanaf het begin centraal in Boijmans TV. In het programma vormt de figuur de verbindende schakel tussen de wereld van het museum en de wereld van de kunstenaar die wordt geïnterviewd. Cattelan maakte het in 2002 met een vergelijkbare bedoeling: het beeld laat zien hoe hij zelf, een arbeiderszoon (vader vrachtwagenchauffeur en moeder schoonmaakster) zich vanuit een rommelhok - door op een kast te klimmen, wat dozen met folders op te stapelen, daar weer een krukje boven op te zetten en dan een gat in de vloer te maken - een weg baant het museum in. Eenmaal op zaal aankomen blikt hij nieuwsgierig rond. Kijkt hij naar de kunst? Naar de mensen die in het museum rondlopen? Ziet hij de levende standbeelden?

  • 150 jaar KetiKoti Rotterdam 09:20

    Boris van Berkum is de initiatiefnemer van een feestelijk programma in het kader van 150 jaar afschaffing slavernij, waarbij een hele grote Mama Aisa zal worden gebouwd en naar Paramaribo verscheept. Voor meer info zie vanaf februari 2013: www.IKBENNIETTEKOOP.nl. Boris is ook de initiatiefnemer van het actiecomitié ‘Ik ben niet te koop’, dat protest aantekent tegen de voorgenomen verkoop door het Rotterdamse Wereldmuseum van de collectie Afrikaanse kunst. Wie ook vindt dat de Afrikacollectie behouden moet blijven voor Rotterdam/Nederland, kan hier de petitie tekenen.

  • Cattelan doet niets 10:40

    Maurizio Cattelan heeft de kunstliefhebber een paar keer beetgenomen op de manier die Bregje beschrijft. In 1991 geeft hij de avond voor de opening aan de politie door dat er een onzichtbaar kunstwerk uit zijn auto is ontvreemd. Het enige wat er in de galerie te zien is, is het proces verbaal dat hiervan is opgemaakt. En bij een andere gelegenheid regelt hij een doktersverklaring, waarmee hij zich ziek meldt bij een museumdirecteur, die hem voor een tentoonstelling had uitgenodigd.

  • 3D-scan 11:00

    De 3D-scanner wordt veel gebruikt in de film- en game-industrie. Daarnaast biedt het apparaat mogelijkheden in de medische wereld omdat het bijvoorbeeld exact passende proteses kan construeren. Boris van Berkum ziet ook in de kunst een belangrijke rol weggelegd voor de 3D-scanner, niet alleen omdat het gebruik ervan een kunstwerk betaalbaar maakt en dus bereikbaar voor een breed publiek, maar ook omdat het kan helpen bij het maken van goed gelijkende voorouderbeelden.

  • Eiland van Brienenoord 13:30

    Het atelier van Boris van Berkum bevindt zich in de voormalige clubgebouwen Arend en Zeemeeuw op het Eiland van Brienenoord in Rotterdam. Dit eiland is ontstaan op een zandplaat in de buitenbocht van de Nieuwe Maas, bij Oud-Ijsselmonde en dankt zijn naam aan Baron van Brienen van de Grote Lindt die het in 1847 koopt en er een zalmvisserij vestigt. In 1904 komt het in het bezit van de stad en worden er de clubhuizen voor de jeugd van Rotterdam-Zuid op gebouwd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt het helemaal kaal gekapt door de Duitse bezetter, maar nu groeien er weer tal van bijzondere bomen en grazen er Schotse Hooglanders. Klik hier voor meer informatie.

Gewoonlijk respecteert beveiliger Arie de grens tussen zijn eigen wereld - die van het museum - en de wereld van de kunstenaar die hij ondervraagt. Maar in aflevering 3 van Boijmans TV 2013 waagt beeldhouwer Boris van Berkum het om de gewijde museumstilte te doorbreken en moet Arie afdalen in het ‘Gat van Cattelan’. In het atelier van Boris ontmoet hij niet alleen de kunstenaar zelf, maar ook de Surinaamse band Ashanti Krioro en ontstaat een met zang en dans doorspekt gesprek over Mama Aisa, voorouderbeelden en de toekomst van de kunst.

Ook rondleider Bregje en haar groep richten zich dit keer op de beeldhouwkunst. De groep doet dat eigenlijk altijd, want het zijn levende standbeelden, die voorbijgangers op het verkeerde been zetten (“ik ben van steen”) en ze vervolgens met een onverwachte beweging opnieuw bij de neus nemen. Logisch dat deze professionals graag willen dat Bregje hen meer vertelt over het levensechte beeld van Maurizio Cattelan, dat in alle afleveringen van Boijmans TV een hoofdrol speelt.

Mandy zit gewoon aan de kassa en denkt bij een standbeeld niet aan goden, voorouderverering, kunst of artisticiteit; zij ziet vooral het koffiebekertje dat, als je er een muntje in gooit, werkt als een knop: Aan - Uit.

Credits

Boijmans TV is een samenwerkingsproject van Museum Boijmans Van Beuningen, RTV Rijnmond en Ro Theater, ontwikkeld met steun van het VSBfonds en het Mediafonds. De serie is geproduceerd door het Rotterdamse productiebureau Popov Film.

Aan Boijmans TV werkten mee:

Sander Burger (eindregie) 
Kuba Szutkowski (producent) 
Dragan Bakema (creatief producent) 
Edgar Kapp (productieleider) 
Jetse Batelaan (regie van rondleidingen) 
Wilfried de Jong (concept en interviews) 
Els Hoek (research en redactie) 
En vele anderen.