/
Terug naar overzicht

Boijmans TV aflevering 12. Aflevering Zonder Naam

Door: Museum Boijmans Van Beuningen

Spring naar fragment...

Duur: 14:56
  • Mary Servaes Fanclub 00:51

    In deze aflevering leidt Bregje een groep fans van Mary Servaes (1919-1998) door het museum. Zij is bekend geworden als de Zangeres Zonder Naam en haar bekendste liedjes zijn: Ach vaderlief, toe drink niet meer (1959), en Mexico (1969, 1986).

  • Misfit 01:50

    Met de tentoonstelling Misfit toont Museum Boijmans Van Beuningen het werk van Hella Jongerius op een heel bijzondere manier. Om de kijker letterlijk overzicht te bieden, zijn de vazen, serviezen, stoelen en banken aan de muur van het museum gemonteerd. Bovendien zijn alle objecten aan de muur geordend op kleur. In het midden van de zaal staat de Frog Table uit 2009. Deze tafel, waarmee Jongerius onderzoekt of functionaliteit en verhalende decoratie kunnen samengaan, is aangekocht door Museum Boijmans Van Beuningen. De Frog Table brengt het aantal werken van Hella Jongerius in de museumcollectie op 57. De tentoonstelling Misfit is te zien tot en met 13 februari 2011.

  • Hella Jongerius 02:18

    Hella Jongerius (1963) is een eigentijds industrieel ontwerper die zich intensief bezig houdt met de pre-industriële geschiedenis van de vormgeving. Zij vat deze geschiedenis op als een veld van onderzoek en vraagt zich af of wat tegenstellingen lijken, dat in de praktijk ook altijd zijn. Bijvoorbeeld functionalisme en decoratie. Jongerius stelt de vraag of het mogelijk is om een vaas met borduurwerk te versieren. Bij de tegenstelling tussen seriematig geproduceerd en een unicum, onderzoekt zij hoe je ambachtelijke imperfectie tot stand kan brengen in een industrieel geproduceerd servies. De vragen zelf zijn voor Hella Jongerius minstens zo belangrijk als de antwoorden. Bovendien, haar onderzoek levert altijd wat op. Of dat nu een prachtige porseleinen kruk is, waar je niet op kan zitten; een tafelkleed met het servies er aan vast geborduurd, of een eettafel met als ongenode gast een kikker die misschien wel graag tot prins wil worden gekust.

  • Vazen 03:10

    Hella Jongerius heeft vazen van rubber ontworpen en keramieken vazen geborduurd met rubberdraad. Voor het woonwarenhuis Ikea ontwierp zij de PS Jonsberg, een veldspaatporseleinen vaas in drie verschillende kleuren met bijzondere oosters aandoende decoraties.

  • Garderobe 03:34

    Deze bijzondere garderobe is in 2008 speciaal ontworpen voor het nieuwe entreegebied van Museum Boijmans Van Beuningen door Wieki Somers.

  • Ken Eastman 05:06

    De vazen van de Britse keramist Ken Eastman  (1960) die Bregje aan de Mary Servaes fans laat zien, zijn door een particuliere verzamelaar, Petra Verberne, aan het museum geschonken. Ze zijn nog t/m 21 november 2010 te zien op de tentoonstelling Gebrande Aarde.

  • Porseleinkast 07:23

    De porseleinkast in Museum Boijmans Van Beuningen is van zwart gepolitoerd hout en gefineerd met wortelnoten hout. Hij is in 1996 door een schenking in de collectie gekomen. Het porselein dat er nu in staat is afkomstig uit verschillende legaten. Op de bovenste plank staan 7 porseleinen beeldjes voorstellend (van links naar rechts): 1. een zittend herderinnetje dat met haar linkerarm tegen een boomstronk leunt en bij haar voeten een mand met bloemen heeft. 2. Een jongetje dat ganzen voert. 3. Een herderinnetje met een groene hoed en een mand met bloemen. Ze zit op een grote omgevallen mand met bloemen. 4. Een drinkend paartje waarvan de man (rechts) zijn linkeronderarm mist. Het meisje draagt een hoed met een bloem en heeft haar schort vol met bloemen. 5. Een herderinnetje met aan haar voeten een kuip met vissen. Ze roert in de kuip met een stok. 6. Een jongetje in een blauwe driekwart broek met een mand met citroenen. 7. Een meisje dat kippen voert De middelste plank heeft een symmetrische opstelling met (van buiten naar binnen): een rond mandje van porselein, een kannetje van porselein en (centraal) een ovaal mandje van porselein. De onderste plank heeft drie met vruchten en bloemen gedecoreerde borden die horen bij de porseleinen mandjes op de middelste plank.

  • Porselein 08:00

    Al in de 8e Al in de 8ste en 9de eeuw werd er in China porselein gemaakt. Na 1500 werd het Chinese porselein geïmporteerd in West-Europa. Het bezit van porselein betekende rijkdom, macht en was een teken van verfijnde smaak. Maar in Europa wist men niet hoe het porselein gemaakt wordt en beschikte met ook niet over de juiste grondstoffen. In 1709 werd echter bij het Duitse stadje Meissen de kleisoort kaolien gevonden. Dit is een aardesoort van fijn graniet dat ondergronds onder invloed is geweest van hete vulkanische gassen en daardoor heel wit is geworden. De Duitse chemicus Ehrenfried Walther von Tschirnhaus en zijn leerling Johan Friedrich Böttger ontwikkelden vervolgens een bakmethode. In 1710 richtte Koning August I van Saksen, zelf een fervent verzamelaar van Chinees porselein, de porseleinfabriek in Meissen op. De geschiedenis van het Europese porselein is op een leuke en leesbare manier verwerkt in de roman Utz van Bruce Chatwin (1940-1989), Utz gaat over een porseleinverzamelaar uit Praag, is in 1991 verfilmd door George Sluizer.

  • Porseleinen beeldjes 08:00

    In 1733 werd de beeldhouwer Johann Joachim Kändler (1706-1775) hoofd van de ontwerpafdeling van de Meissen porseleinfabriek. Onder zijn leiding werden de kleine beeldjes geproduceerd die ook nu nog bekend staan als het meest bijzondere wat er ooit in porselein tot stand is gebracht. De beeldjes laten vaak een scènes zien uit de hofmakerij en hebben naast een lieflijk om niet te zeggen mierzoet uiterlijk, een ondeugende, tikje erotische lading. Er liggen bloemen in de schoot van de herderinnetjes en er is een overdaad aan vruchten en vissen. Hoogtepunt in de carrière van Kändler is een serie onbeschilderde dierenfiguren. De figuurtjes van Kändler hebben de porseleinproductie in heel Europa beïnvloed.

In aflevering 12 van Boijmans TV - de op één na laatste al weer – neemt gids Bregje een groep fans van de Zangeres Zonder Naam mee naar de afdeling toegepaste kunst en design. De moderne aardewerk vazen bekoren hen toch wat minder dan de 18de- en 19de- eeuwse porselein beeldjes van herders en herderinnetjes. Het moderne aardewerk is goed om tulpen in te zetten, maar de lieflijke porseleinen tafereeltjes doen echt wat; wie er naar kijkt voelt zich rijk. Mary, hun idool, verzamelde ze ook. Beveiliger Arie raakt ondertussen in gesprek met Hella Jongerius. Zij is een internationaal vermaard industrieel ontwerper, maar heeft een probleem met standaardisering. Haar streven is om producten die in serie vervaardigd worden, toch stuk voor stuk een uniek karakter te geven. Een bijzondere decoratie, sporen van handwerk of een kleine imperfectie maken dat iemand van een voorwerp kan gaan houden. En zo iemand krijgt Mandy in deze aflevering toevallig aan de balie; een dame die eigenlijk geen afstand kan doen van het gekoesterde familiebezit, maar stiekem toch graag wil weten wat het erfstuk nu waard is. Mandy doet een grove schatting.

Credits

                

Mede mogelijk gemaakt door: