/
Terug naar overzicht

Alles is vreemd aan dit schilderij!

Door: Museum Boijmans Van Beuningen

Spring naar fragment...

Duur: 02:57
  • De Drie Maria's aan het Graf 00:19

    Dit paneel is gemaakt in Vlaanderen tussen 1425 en 1435. Het is eind negentiende eeuw opgedoken in België, herkend als een Jan van Eyck en kort daarna terechtgekomen in de befaamde Cook Collection in Richmond. Het werk mocht Engeland niet uit, maar de Rotterdamse havenbaron en kunstverzamelaar D.G. Van Beuningen overtroefde een bod van de National Gallery in Londen zozeer, dat 'De Drie Maria’s aan het Graf' op 8 mei 1940 per vliegtuig in de Maasstad arriveerde; 6 dagen voor het bombardement. Het schilderij ging letterlijk ondergronds, overleefde de oorlog en kwam in 1958 in de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen.

  • Wie? 01:23

    Toen het schilderij eind negentiende eeuw opdook, werd het door kenners gezien als een Jan van Eyck. Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn er diverse andere ideeën geopperd. Het schilderij zou van de hand zijn van Jans broer, Hubert van Eyck, of wellicht door de broers samen zijn gemaakt. Wapendeskundigen herkennen de wapenuitrusting van de soldaten op het schilderij niet als vroeg vijftiende eeuws. Op grond hiervan is ook wel gedacht dat 'De Drie Maria’s aan het Graf' is geschilderd door een navolger van Van Eyck.

  • Voor wie? 01:25

    Het onderwerp - drie vrouwen die op eerste Paasdag bij het graf van Christus aankomen en een leeg graf aantreffen met een engel die hen vertelt van de verrijzenis - komt vaker voor in de kunst van de veertiende en vijftiende eeuw. Wat dit schilderij zo bijzonder maakt is het stadslandschap in de achtergrond dat Jeruzalem moet voorstellen. De Rotskoepelmoskee en enkele andere Oosterse gebouwen zijn herkenbaar tussen Vlaamse architectuur. Omdat de stad zo’n belangrijke plaats inneemt, wordt wel gedacht dat het schilderij is gemaakt in opdracht van een pelgrim naar het Heilige Land (Jeruzalemganger).

  • Wanneer? 01:35

    De kleding van de Drie Maria’s wijst op een ontstaansdatum in de eerste helft van de vijftiende eeuw. Wapendeskundigen dateren het harnas en de wapenuitrusting van de soldaten juist pas op de tweede helft van de vijftiende eeuw. Dendrochronologisch onderzoek, waarbij de jaarringen van het hout van het paneel worden geteld, geeft aan dat de eik omstreeks 1423 is omgehakt. Dit betekent dat het hout omstreeks 1433 kan zijn beschilderd.

  • Hoe zag het er uit? 01:50

    Het schilderij is in 1947 onderzocht en schoongemaakt. Daarbij is ontdekt dat er aan de rechterkant kleine veranderingen in de compositie zijn aangebracht: de horizon is rechts wat lager geplaatst en een gepland rotsblok rechtsonder is vervangen door gras. Bovendien kwam er bij het schoonmaken een paar gouden stralen te voorschijn. Deze zouden er op kunnen wijzen dat er rechts ooit een paneel is geweest met de herrijzenis van Christus. Het wapen in grijs met daaromheen de ketting van de Orde van Sint Michiel is pas later op de voorstelling geschilderd. Dat kan kort na 1469 zijn geweest, toen de Orde werd opgericht, maar ook pas in de zeventiende eeuw.

De Drie Maria's aan het Graf (1425-1435) in restauratie

In oktober 2012 is De Drie Maria’s aan het Graf te zien op de tentoonstelling De weg naar Van Eyck bij Museum Boijmans Van Beuningen. Om te kunnen laten zien hoe kleurrijk, bijzonder en verfijnd de voorstelling op dit paneel is geschilderd, wordt het nu uit de lijst gehaald, schoongemaakt, onderzocht en gerestaureerd. Over de restauratie wordt een video gemaakt waarin ook de bijzondere geschiedenis van het schilderij uit de doeken wordt gedaan. Deze teaser geeft aan welke vragen er bij kenners spelen.

Deze restauratie wordt mogelijk gemaakt door Nedspice.

Credits

Camera & editing: Mostafa Heravi
Sound: Ali Eskandarzadeh
Music: Faarjam Saidi