/
Terug naar overzicht

Boijmans TV 2013 aflevering 9. Puntje puntje...

Door: Museum Boijmans Van Beuningen

Spring naar fragment...

Duur: 14:46
  • Espressobar 00:52

    Sinds september 2008 heeft Museum Boijmans Van Beuningen een vernieuwd entreegebied met een door Simon Heijdens ontworpen espressobar. De espressobar heeft een entree naar de straat en je kan er ook voor en na sluitingstijd van het museum terecht voor koffie of een andere verfrissing.

    De wanden van de espressobar zijn in 2009 beschilderd door het Rotterdamse kunstenaarscollectief Antistrot. Aflevering 10 van Boijmans TV 2010 besteedt daar aandacht aan. Sinds mei 2011 worden de wanden gesierd door een schildering van Johan van Oord getiteld: ‘Venetiaans Rood’.

  • Lolitas 01:20

    ‘Lolita’ Is een uit Japan afkomstige subcultuur in de mode, waarbij volwassen vrouwen kleding dragen die is gebaseerd op Victoriaanse kinderkleding en rococo-kostuums. Daarbij zijn elementen gekomen uit de gothic-subcultuur. De Lolita 'look' bestaat uit een rok of jurk tot aan de knieën, grote strik of bonnet, blouse, petticoat, kniekousen en schoenen met een hoge hak of plateauschoenen.

    In het engelstalige Wikipedia lemma over Lolita fashion worden naast Gothic en Classic nog andere variaties genoemd, zoals Punk, Sweet, Sailor, Casual etc. Lolita wordt wel gezien als een protest van Japanse jongeren tegen een maatschappij, die jongeren dwingt om al heel snel volwassen verantwoordelijkheden op zich te nemen.

    De gothic lolita uit deze aflevering heeft een winkel met gothic lolita kleding en accessoires in Bilthoven. Het is ook mogelijk om online dingen te bestellen.

  • Johan van Oord 03:07

    Johan van Oord (1950) is een Nederlandse kunstenaar uit Werkendam, die al jaren schilderijen maakt met cirkels en ellipsvormen. Hij ziet deze vormen als ‘schilderkunstige feiten’ omdat zij van nature en in één kleur uit de kwast te voorschijn komen. Van Oord beschouwt het schilderij als een doos waar de vormen voorzichtig in gerangschikt moeten worden.

    Als een architect ontwerpt hij een structuur die hen in de ruimte doet passen. Als een componist zoekt hij naar (klank)kleur en ritme. Johan van Oord houdt van ‘vakwerk’, niet van ‘artisticiteit’; zijn enige wens is om iets volmaakts te maken. Johan van Oord heeft geen website ; hij wordt vertegenwoordigd door de Rotterdamse galerie Phoebus.

  • Evelyne Janssen 04:28

    De tentoonstelling van de Rotterdamse kunstenaar Evelyne Janssen heet POPHOUSE! en bestaat uit in de vier ruimtes van het Klaverblad geordende objecten uit de speelgoedverzameling die Janssen als sinds haar jeugd bezit en voedt. Het speelgoed vertelt samen met meubels, tekeningen en video’s een verhaal over het (dagelijks) leven van de kunstenaar. De tentoonstelling was te zien t/m 12 augustus 2012.

  • Paul Delvaux 05:05

    Het schilderij waar de insmijter en de verloren Lolita voor staan heet ‘La Ville Rouge’ en is in 1944 gemaakt door de Belgische schilder Paul Delvaux (1897-1994). Delvaux heeft een heel eigen en moeilijk te ontcijferen iconografie met vrouwelijke en mannelijke naakten in wisselende rollen (Eros), geraamten (Thanatos) en vervreemdende landschappen waarin klassieke gebouwen en moderne verworvenheden zijn gecombineerd.

    Hij wordt altijd tot de surrealisten gerekend en heeft ook veel in hun kringen geëxposeerd, maar voor zijn ontwikkeling is met name de Grieks-Italiaanse kunstenaar Giorgio de Chirico belangrijk geweest. Sinds 1982 heeft Belgie een geheel aan Delvaux gewijd museum.

  • chop! 06:09

    Het schilderij waar de verloren Lolita zo om moet lachen is in 1615 geschilderd door de Haarlemse kunstenaar Hendrick Goltzius en verbeeldt het moment dat Mercurius de honderd ogen van Argus aan Juno overhandigt. De jaloerse Juno had Argus opdracht gegeven om Io, de minnares van haar man Jupiter, te bewaken. Vervolgens droeg Jupiter Mercurius op om Argus te doden. Mercurius slaagt er in Argus in slaap te laten vallen waarna hij hem onthoofdt. Volgens de mythe gebruikte Juno de Argusogen om er een pauwenstaart mee te versieren.

  • Yayoi Kusama 06:45

    Yayoi Kusama (Matsumato, 1929) is een Japanse kunstenaar die traditioneel wordt opgeleid maar in 1957 naar de VS reist en een belangrijke rol gaat spelen in de New Yorks avantgarde van de jaren zestig. Opvallend is dat zij in de meeste kunsthistorische literatuur wordt neergezet als een ‘dotty type’, een zotte dame die wat leven in de brouwerij bracht.

    In de catalogus van Kusama’s overzichtstentoonstelling van 2008 (getiteld: Mirrored Years, met vroeg en recent werk, o.a. in Museum Boijmans Van Beuningen) staat echter een stuk van Yidori Yamamura, waarin wordt beschreven hoe Kusama’s werk een inspiratiebron was voor de grote ‘art stars’ van die tijd (met name Donald Judd, Claes Oldenburg, Andy Warhol en Luca Samaras) en dat zij hun eerste successen in feite aan haar te danken hadden.

    Yayoi Kusama heeft zelf het verhaal de wereld in geholpen dat haar kunst voortkomt uit een psychische aandoening (dwangneurose). Zo legitimeerde zij haar grensoverschrijdende acties en performances. Maar hiermee zorgde Kusama er tegelijk voor dat zij niet werd gezien als een serieuze partner in het debat over kunst. Zo heeft ze een veel kleinere rol in de kunstgeschiedenis toebedeeld gekregen dan ze eigenlijk verdient

  • Phalli’s Field 08:55

    ‘Phalli’s Field’ bestaat uit 22 bakken van 91 x 91 cm die gevuld zijn met rood gestippelde stoffen fallussen en drie vierkante loopplaten omgeven door wanden van spiegel. Het werk, dat in 2010 is aangekocht met steun van de Mondriaanstichting, is Kusama’s eerste op een raster gebaseerde installatie met spiegels en stippen en is gemaakt voor haar ‘Floor Show’ in de New Yorkse Castellane Gallery in 1965.

    In de collectie van het Stedelijk Museum in Amsterdam bevindt zich de allereerste ruimtevullende installatie van Kusama uit 1963 getiteld: ‘Aggregation: One Thousand Boats Show’ Deze installatie is door de kunstenaar geschonken, toen het museum weigerde het werk na de Nul tentoonstelling van 1965 terug te sturen.

  • Louis Vuitton 09:25

    De afgelopen jaren toerde een grote overzichtstentoonstelling van Kusama van Parijs via Londen naar het Whitney Museum in NY. De tentoonstelling werd gesteund door Louis Vuitton die voor de gelegenheid een gestippelde lijn in zijn collectie had opgenomen.

  • Beeldende kunst en muziek 10:25

    Met name vanaf het einde van de 19de eeuw zijn muziek en haar compositorische principes een belangrijke bron van studie en inspiratie voor beeldend kunstenaars. De directe zintuigelijke ervaring die muziek teweeg kan brengen zou ook door middel van een compositie van kleuren op doek opgewekt moeten kunnen worden.

    In 1985 maakte de Staatsgalerie in Stuttgart een tentoonstelling over dit streven in de beeldende kunst met als titel ‘Vom Klang der Bilder. Die Musik in der Kunst des 20. Jahrhundert’. De gelijknamige catalogus geldt nog steeds als een van de belangrijkste naslagwerken over dit onderwerp.

In aflevering 9 van Boijmans TV 2013 slaat Mandy met de vuist op tafel en gaat Arie spoorslags naar schilder Johan van Oord: hagelslag of koffiebonen? Maar zo eenvoudig ligt het niet. En hoewel de bruine, of beter gezegd ‘Venetiaans rode’ vormen op de wanden van de espressobar helemaal niet verwijzen naar dingen uit de zichtbare werkelijkheid, wil Van Oord zich toch ook geen abstracte kunstenaar noemen. Zijn werk valt nog het beste te vergelijken met dat van een componist of musicus, waarbij een beperkt aantal elementen met telkens andere kleuren en volgens een nieuw ritme worden gerangschikt.

Ook de Japanse kunstenaar Yayoi Kusama werkt met rasters en stippen, maar zij doet dat met een andere bedoeling en ook met een heel ander resultaat. Bregje leidt een groep Lolitas naar Kusama’s spiegelinstallatie ‘Phalli’s Field’. Daar blijken de jonge dames toch iets minder zoet en kinderlijk dan hun kledingstijl. Over Kusama, haar dwangneurose, existentiële angst en seksuele frustraties kan Bregje hen niets nieuws meer vertellen.

En had je de insmijter voor de poort van het museum gemist? Dat kan kloppen, want in deze aflevering gaat hij met een verloren Lolita mee naar binnen.

Credits

Boijmans TV is een samenwerkingsproject van Museum Boijmans Van Beuningen, RTV Rijnmond en Ro Theater, ontwikkeld met steun van het VSBfonds en het Mediafonds. De serie is geproduceerd door het Rotterdamse productiebureau Popov Film.

Aan Boijmans TV werkten mee:

Sander Burger (eindregie) 
Kuba Szutkowski (producent) 
Dragan Bakema (creatief producent) 
Edgar Kapp (productieleider) 
Jetse Batelaan (regie van rondleidingen) 
Wilfried de Jong (concept en interviews) 
Els Hoek (research en redactie) 
En vele anderen.