Piet Mondriaan

8 video's

Pieter Cornelis (Piet) Mondriaan (1872 – 1944) was een Nederlandse kunstschilder en kunsttheoreticus, die op latere leeftijd in New York woonde en werkte. Mondriaan wordt algemeen gezien als een pionier van de abstracte en non-figuratieve kunst. Vooral zijn latere geometrisch-abstracte werk, met de kenmerkende horizontale en verticale zwarte lijnen en primaire kleuren, is wereldberoemd en dient als inspiratiebron voor vele architecten en ontwerpers van toegepaste kunst.

Mondriaan groeide op in een streng calvinistisch milieu en kreeg zijn eerste schilderlessen van zijn oom Frits Mondriaan. Hij behaalde de tekenaktes LO en MO en volgde daarna lessen aan de Rijksacademie van Amsterdam. In deze periode schilderde hij vooral landschappen in de trant van de Haagse school en de Amsterdamse school.

Na 1897 kwam Piet Mondriaan tot een meer persoonlijke stijl, waarvan de ontwikkeling zich stap voor stap heeft voltrokken. Hij ging steeds meer over tot abstractie. Zijn ontdekkingsreis in de schilderkunst liep parallel met een zoektocht in zijn persoonlijk leven. In 1909 trad hij toe tot de Theosophische Vereniging. Deze stroming stelt de liefde voor de mens en het dier als zedelijk ideaal. In deze wereldbeschouwing spelen godsdienst, wijsbegeerte en occultisme een grote rol.

In 1911 vertrok Mondriaan, na kennis te hebben gemaakt met het Franse kubisme naar Parijs. Drie jaar later keerde Mondriaan terug naar Nederland. In dat jaar ontstonden zijn eerste abstracte en geometrische schilderijen. 
Piet Mondriaan kwam in contact met Theo van Doesburg en Bart van der Leck. Voor het tijdschrift De Stijl droeg Mondriaan een aantal theoretische verhandelingen bij. Piet Mondriaan ontwikkelde een schilderstijl waarin alleen de kleuren rood, blauw en geel en de niet kleuren zwart, wit en grijs gebruikt werden. Alle andere kleuren werden verbannen. De composities werden op intuïtie, maar harmonieus en op afgewogen wijze samengesteld. 

Na de Eerste Wereldoorlog vertrok Piet Mondriaan weer naar Parijs, waar hij tot 1938 bleef. De naderende Tweede Wereldoorlog deed hem besluiten om naar Londen en later Amerika te gaan. In New York werd hij opgevangen door Harry Holtzman, die hem niet alleen aan een atelier hielp, maar hem ook bekend maakte met de boogiewoogie- en bluesmuziek. In New York zocht hij weer naar vernieuwing en vond hij een geheel nieuwe werkwijze binnen het neoplasticisme. Hij maakte op een veel speelsere manier gebruik van kleur en uit sommige doeken verdwenen de zwarte lijnen zelfs geheel. Een technische vernieuwing was dat Mondriaan plakstroken papier ging gebruiken als hulpmiddel. Het bij zijn dood nog onvoltooide schilderij Victory Boogie Woogie laat zien dat Mondriaan bezig was met vernieuwing, en aansluiting zocht met de muziek door er (in eigen woorden) "wat boogie woogie in te doen". Mondriaan overleed in februari 1944 in New York.

8 video's

  • Mondriaan en het kubisme - Parijs 1912-1914

    Film ter gelegenheid van de jubilieumtentoonstelling Mondriaan en het kubisme - Parijs 1912-1914, die in 2014 te zien was in Gemeentemuseum Den Haag.

  • Mondriaan lezing door Franz Kaiser

    Registratie van de lezing van Franz Kaiser tijdens de Mondriaan expertmeeting op 24 januari 2014 als onderdeel van de tentoonstelling Mondriaan en het kubisme.

  • Mondriaan lezing door Hans Janssen

    Registratie van de lezing van hoofdconservator en Mondriaan expert Hans Janssen tijdens de Mondriaan expertmeeting op 24 januari 2014, bij de tentoonstelling Mondriaan en het kubisme in het Gemeentemuseum.

  • Paulo met Mondriaan

    Papegaai Paulo woont in het museum en gaat vaak op ontdekkingstocht. Deze keer maakt hij kennis met een schilderij van Mondriaan, vol kleuren, vormen en lijnen. Wat gebeurt er als er een lijn verplaatst wordt?

  • David Batchelor: inspired by Mondriaan

    David Batchelor (1955) bijt het spits af in de serie 'Inspired by...', hij vertelt over zijn bewondering voor het werk van Piet Mondriaan, in het bijzonder diens Victory Boogie Woogie.

  • BoijmansTV: Orde en harmonie

    Rondleider Bregje probeert in aflevering 2 van BoijmansTV seizoen 2 het schilderij Compositie II van Mondriaan uit te leggen aan een groep die zichzelf visueel voortdurend verdubbelt.

  • Offshore - FALT

    Kunst inspireert tot het maken van kunst! Hoe klinken de soundtracks voor iconische kunstwerken? Tijdens Art Rocks 2016 lieten muzikanten zich inspireren door kunst bij het maken van hun liedjes. Bekijk hier de inzending van finalist FALT!

  • MONDRIAAN – DALÍ: de mono-grafische expositie

    In deze aflevering van de serie ‘Iconische tentoonstellingen van de 20e eeuw’ legt kunsthistoricus Carel Blotkamp uit dat Mondriaans ontwikkeling niet zo logisch en vanzelfsprekend was als gewoonlijk wordt voorgesteld. In deze aflevering komen Mondriaan tentoonstelling uit 1966 en de Dalí tentoonstelling uit 1970 aan bod.